Στις 16 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί το φθινοπωρινό Greek Sale (16 Νοεμβρίου) από τον οίκο Bonhams, που σηματοδοτεί και την πρώτη δοκιμασία μετά την απόφαση των Βρετανών την 24η Ιουνίου για την έξοδο της χώρας τους από την Ε.Ε.

Αν και συνέπειες της σκοτεινής αυτής αποχώρησης ακόμη δεν έχουν φανεί σε εμπορικό και οικονομικό επίπεδο, πολλοί Ελληνες επενδυτές και εφοπλιστές έχουν ήδη αρχίσει να λαμβάνουν τα μέτρα τους, κοιτάζοντας προσεκτικά τις ευκαιρίες και τους κινδύνους που κρύβει το σενάριο για hard Brexit.

Η New Bond Street παραμένει ήσυχη, τουλάχιστον ως προς τα Greek Sales, καθώς τίποτα δεν έχει αλλάξει από πέρσι και τίποτα δεν δείχνει να επηρεάζει τη ροή των συναλλαγών στους leaders του ελληνικού χρηματιστηρίου Τέχνης.

Αν και πάντα υπάρχουν εκπλήξεις της τελευταίας στιγμής, προς το παρόν, πρώτο υποψήφιο φαβορί του επερχόμενου ραντεβού είναι ο πίνακας του Γιάννη Μόραλη «Reclining Woman», χρονολογίας 1977. Συγκαταλέγεται στα πιο ακριβά σε εκτίμηση έργα, καθώς έχει τιμές 120.000-180.000 στερλίνες (130.000-200.000 ευρώ). Είναι ακρυλικό πάνω σε καμβά [123x146 εκ., υπογεγραμμένο και χρονολογημένο στο πίσω μέρος (Yiannis MORALIS/Athenes-Grece/1977)]. Στην προέλευσή του αναφέρεται η συλλογή του Δημήτρη Πιερίδη, ενώ στο εκθεσιακό βιογραφικό του η Γκαλερί Ζουμπουλάκη στην Αθήνα, το 2ο Διεθνές Φεστιβάλ στην Πάτρα και η Εθνική Πινακοθήκη Αθηνών. Οπως έχουμε αναφέρει σε παλαιότερο ρεπορτάζ, οι τιμές των έργων του Γ. Μόραλη έχουν καταφέρει σε γενικές γραμμές να διασωθούν από τη λαίλαπα της οικονομικής κρίσης και της ευρύτερης αστάθειας που επικρατεί από το 2010 μέχρι σήμερα στην ελληνική δευτερογενή αγορά έργων Τέχνης.

Από την άλλη, το τελευταίο διάστημα οι ιδιώτες που κατέχουν πίνακα του Γ. Μόραλη παραμένουν ιδιαίτερα σκεπτικοί, καθώς δεν μπορούν να προβλέψουν τη μέγιστη τιμή πώλησης, ούτε και να συμφωνήσουν για τα επίπεδα των εκτιμήσεων. Η αγορά είναι άκρως υποτονική, από την άλλη υπάρχουν φόβοι για νέα κατάρρευση των τιμών.

Πριν από περίπου δέκα χρόνια, οι ειδικοί στη δευτερογενή αγορά του Γιάννη Μόραλη περιέγραφαν δυνατό καλπασμό των τιμών.

Το 2005 το έργο «Διάλογος» είχε πουληθεί προς 310.800 ευρώ, ενώ οι αρχικές τιμές κυμαίνονταν από 150.000 έως 225.000 ευρώ.

Το 2006, ο πίνακας «Summer» κατάφερε όχι μόνο να ξεπεράσει τις αρχικές τιμές εκτίμησης, που κυμαίνονταν μεταξύ 190.000 και 270.000 ευρώ, αλλά και να κάνει νέα τιμή-ρεκόρ, αγγίζοντας τα 361.800 ευρώ σε δημοπρασία του οίκου Bonhams.

Το 2007, το έργο «Σύνθεση» εκτιμήθηκε μεταξύ 190.000 και 260.000 ευρώ. Οι τελικές τιμές όχι μόνο κάλπαζαν, αλλά εκτοξεύονταν, φέρνοντας αποτελέσματα πέραν κάθε προσδοκίας! Το έργο κατάφερε να σκαρφαλώσει στην κορυφή του Top 10 της δημοπρασίας των Bonhams, με την ανεπανάληπτη τελική τιμή των 735.600 ευρώ!

Την ίδια χρονιά στον οίκο Sotheby’s, πωλήθηκε προς 569.446 ευρώ το έργο «Καλοκαίρι», ξεπερνώντας τα προγνωστικά.

Υπενθυμίζουμε πως εκείνη την περίοδο το όνομα του Γ. Μόραλη σημειώθηκε και στην ατζέντα των πρώτων ελληνικών art funds που θα στήνονταν λίγους μήνες αργότερα με τη μορφή των private equity funds. Οι ιδιοκτήτες του συγκεκριμένου fund κατέτασσαν εκείνη την περίοδο τους πίνακες του Γ. Μόραλη στην κατηγορία των ζωγράφων της γενιάς του ’30, που θα καταλάμβανε το 40%, ενώ υπήρχαν και σκέψεις να συμπεριληφθούν έργα του σε ένα άλλο, ανεξάρτητο fund, που θα περιελάμβανε μόνο έργα blue chips.

Από το 2009-2010 και μετά οι τιμές άρχισαν να πέφτουν. Στον οίκο Sotheby’s ένας άτιτλος πίνακας που λάμβανε εξαιρετικές κριτικές από τους επισκέπτες και τους ενδιαφερόμενους εκτιμήθηκε στην ελκυστική μεν τιμή των 98.192-147.287 ευρώ, αλλά δεν κατάφερε να πωληθεί για περισσότερο από 229.830 ευρώ.

Μικρή άνοδο σημείωσε το «Eroticon», που πουλήθηκε μέσω Sotheby’s το 2011 προς 274.374 ευρώ. Το 2012 το «Figurehead» βγήκε σε Greek Sale του οίκου Bonhams και άγγιξε τις 118.850 στερλίνες, ενώ το 2014 ξαναέγινε ένα έντονο up, με τον πίνακα «Full Moon L» να πωλείται προς 220.000 στερλίνες (333.125 ευρώ). Αυτή είναι και η τελευταία πιο ζωηρή πώληση των τελευταίων χρόνων.

«Ναι» για Γκίκα-Φασιανό

Δεύτερο υποψήφιο φαβορί της δημοπρασίας είναι το έργο «Midday» του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα. Πρόκειται για λάδι σε καμβά (90,2x70,7 εκ.) υπογεγραμμένο και χρονολογημένο στο πίσω μέρος (Ghika 1965/Midday). Προέρχεται από ιδιωτική συλλογή στο Λονδίνο, ενώ το 1965 είχε εκτεθεί στη Leicester Galleries. Η τιμή εκτίμησης κυμαίνεται από 40.000 έως 60.000 στερλίνες.

Από τα πρώτα σε επιλογή χτυπημάτων είναι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «Ε», ο πίνακας του Αλέκου Φασιανού «Deux Amis» (Δύο φίλοι). Είναι λάδι σε χαρτί, επικολλημένο σε καμβά, με διαστάσεις 100x129 εκ., υπογεγραμμένο στο κέντρο. Προέρχεται από ιδιωτική συλλογή και η τιμή εκτίμησης κυμαίνεται από 28.000 έως 35.000 στερλίνες.

RESALΕ 8ΕΤΙΑΣ

Θα φέρει απόδοση ο Ακριθάκης;           

Πολύ καλές κριτικές έχει πάρει έως τώρα το έργο του Αλέξη Ακριθάκη «Hommage a G. Makris III». Θεωρείται από τα καλύτερα έργα που έχει επιλέξει μέχρι σήμερα ο οίκος Bonhams στις δημοπρασίες του. Είναι ακρυλικό, τέμπερα και μελάνι σε τελάρο (65x50 εκ.) και προέρχεται από ιδιωτική συλλογή στη Γερμανία και μετέπειτα στην Αθήνα. Οπως περιγράφουν οι ειδικοί του οίκου, είναι ένα σπουδαίο παράδειγμα της ζωηρής και πρωτότυπης ζωγραφικής του Ακριθάκη με την αισθητική της pop και της σουρεαλιστικής τέχνης, αλλά και το πνεύμα του γκραφίτι και της τεχνικής του Keith Haring. Εκτιμήθηκε μεταξύ 20.000 και 30.000 στερλινών.

Το 2007, το ίδιο έργο είχε ξαναβγεί σε δημοπρασία Greek Sale από τον οίκο Sotheby’s. Είχε εκτιμηθεί μεταξύ 10.000 και 15.000 στερλινών και η τελική τιμή πώλησης είχε αγγίξει τις 44.400 στερλίνες, ξεπερνώντας τα προγνωστικά. Αν καταφέρει να ξεπεράσει τις 50.000 στερλίνες, θα έχει σημειώσει μια ικανοποιητική απόδοση στην 8ετία.

Ετοιμάζονται να χτυπήσουν σε Τάκη και Παύλο

Σε μεγάλη ζήτηση παραμένουν και τη φετινή σεζόν τα έργα του Τάκη. Μάλιστα, πριν από λίγες ημέρες εκπροσωπήθηκε στην Art Elysees (παράπλευρη έκθεση της FIAC), μαζί με τη Μαρία Φραγκουδάκη, στην Γκαλερί του Αλέξανδρου Σκοινά, ανεβάζοντας το «κασέ» της σύγχρονης ελληνικής Τέχνης και της παρουσίας της στη διεθνή αγορά. Στο επερχόμενο Greek Sale, τα βλέμματα είναι στραμμένα στο «Yellow Magnetic Wall» (μέταλλο, μαγνήτης και λάδι πάνω σε καμβά, 55x35 εκ.). Προέρχεται από τη συλλογή των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην Ελλάδα και συνοδεύεται με πιστοποιητικό γνησιότητας που φέρει την υπογραφή του. Η τιμή της εκτίμησής του είναι 8.000 με 10.000 στερλίνες.

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το «White Magnetic Wall» (μέταλλο, μαγνήτης και λάδι σε καμβά, 55x35 εκ.), καθώς δεν εμφανίζονται συχνά στη δευτερογενή αγορά εφάμιλλα έργα του. Προέρχεται και αυτό από τη συλλογή των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην Ελλάδα και συνοδεύεται με πιστοποιητικό γνησιότητας που φέρει την υπογραφή του. Η τιμή εκτίμησής του είναι 8.000 με 10.000 στερλίνες.

Ακολουθώντας τις τελευταίες τάσεις, στο επίκεντρο του εμπορικού ενδιαφέροντος είναι το έργο «La Vache qui rit» (χαρτί σε πλεξιγκλάς, 111x153x5 εκ.) του Παύλου, χρονολογίας 1966. Στην προέλευσή του αναφέρεται η Γκαλερί Lavignes-Bastille στο Παρίσι και μια ιδιωτική συλλογή από την Αθήνα. Εκτιμάται μεταξύ 30.000 και 40.000 στερλινών. Του ιδίου αναμένεται να διεκδικήσουν ορισμένοι συλλέκτες το έργο «Jacket» (91x61 εκ.), χρονολογίας 1970. Εχει τιμές εκτίμησης 9.000 με 12.000 στερλίνες.

 

      

*ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι τίτλοι των έργων αναγράφονται στα αγγλικά και τα γαλλικά, όπως ακριβώς έχουν καταλογογραφηθεί από τον οίκο Bonhams.