Ο εξωδικαστικός μηχανισμός δίνει τη δυνατότητα για ευνοϊκές ρυθμίσεις, ακόμα και για διαγραφές ληξιπρόθεσμων οφειλών προς Εφορίες, ασφαλιστικά ταμεία, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τράπεζες και προμηθευτές σε χρεωμένες, αλλά βιώσιμες επιχειρήσεις.

Το σχετικό νομοσχέδιο που βρίσκεται στη Βουλή και πρόκειται να ψηφιστεί μέχρι το τέλος του μήνα προβλέπει διαδικασίες αναδιάρθρωσης χρεών μικρών, μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων προς τράπεζες, Δημόσιο και προμηθευτές εκτός δικαστικών αιθουσών. Οι διατάξεις του, σύμφωνα με τη νομοθετική πρόβλεψη, πρόκειται να τεθούν σε ισχύ τρεις μήνες μετά την ψήφιση του, δηλαδή τον Αύγουστο. Εως τότε η Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους προσδοκά να είναι έτοιμη και η ηλεκτρονική πλατφόρμα μέσω της οποίας θα υποβάλλονται οι αιτήσεις των οφειλετών, και μάλιστα με δυνατότητα ηλεκτρονικής διεκπεραίωσης όλων των διαδικασιών.

Ετσι, αποπληρωμή οφειλών σε πολυετείς δόσεις, έως και 120, αλλά και κούρεμα είναι ορισμένες από τις λύσεις που μπορούν να συμφωνήσουν ο επιχειρηματίας-οφειλέτης με τα 3/5 των πιστωτών του.

Αίτηση υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να υποβάλουν όλες οι επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους, εταιρικής μορφής ή ύψους κύκλου εργασιών, ενώ όλες οι οφειλές που είχαν δημιουργηθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016 κι εφόσον είναι σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών μπορούν να ρυθμιστούν μέσω του μηχανισμού. Επίσης, μπορούν να υπαχθούν και δάνεια που είχαν ρυθμιστεί μετά την 1η Ιουλίου του 2016, όπως και χρέη που προκλήθηκαν μετά τη μη πληρωμή επιταγών, αλλά και επιχειρηματίες σε βάρος των οποίων έχουν εκδοθεί διαταγές πληρωμής.

Για την υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό προβλέπονται, επίσης, συγκεκριμένα κριτήρια επιλεξιμότητας που θα πρέπει να πληροί η επιχείρηση-οφειλέτης. Πιο συγκεκριμένα, οι επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικό λογιστικό σύστημα θα πρέπει σε τουλάχιστον μία από τις τρεις τελευταίες χρήσεις να έχουν θετικό αποτέλεσμα προ φόρων.

Οι επιχειρήσεις που τηρούν διπλογραφικό λογιστικό σύστημα θα πρέπει σε τουλάχιστον μία από τις τρεις τελευταίες χρήσεις να έχουν θετικά προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων αποτελέσματα ή να έχουν καθαρή θέση.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός θα ισχύει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου του 2018.

Ο οφειλέτης, όπως και οι συνοφειλέτες του -αν υπάρχουν-, υποβάλλει αίτηση υπαγωγής στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, που τηρεί η Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Τη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού μπορούν επίσης να εκκινήσουν και οι πιστωτές, καλώντας τον οφειλέτη να υποβάλει αίτηση εντός δύο μηνών.

Στην αίτηση θα αναγράφονται τα πλήρη στοιχεία της επιχείρησης (επωνυμία, έδρα, διεύθυνση, ΑΦΜ κ.λπ.), θα γίνεται αναφορά στον κύκλο εργασιών της τελευταίας χρήσης πριν από την υποβολή της αίτησης, θα περιγράφεται η οικονομική κατάσταση, οι συνολικές υποχρεώσεις έναντι των πιστωτών, θα αναφέρεται ο κατάλογος των πιστωτών και το οφειλόμενο ποσό στον καθένα, αλλά και η πρόταση του οφειλέτη για τον τρόπο ρύθμισης των χρεών του, όπως και το ύψος της μηνιαίας δόσης που μπορεί να καταβάλει με βάση τα εκτιμώμενα έσοδα κι έξοδα της επόμενης τριετίας.

Προβλέπεται, επίσης, η προσκόμιση πλειάδας δικαιολογητικών κι εγγράφων, όπως δήλωση για κάθε μεταβίβαση ή επιβάρυνση περιουσιακού στοιχείου του οφειλέτη που έγινε εντός των τελευταίων πέντε ετών πριν από την υποβολή της αίτησης. Σκοπός είναι να απομακρύνονται από τον εξωδικαστικό μηχανισμό οι στρατηγικοί κακοπληρωτές.

Μετά την υποβολή της αίτησης, η Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους ορίζει εντός δύο ημερών συντονιστή της υπόθεσης από το μητρώο των διαμεσολαβητών. Ο τελευταίος, με τη σειρά του, εφόσον ο φάκελος είναι πλήρης, αποστέλλει απόσπασμα στους πιστωτές και πρόσκληση συμμετοχής στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Σε δέκα μέρες οι πιστωτές θα πρέπει να απαντήσουν αν συμμετέχουν ή όχι στη διαδικασία. Αν συγκεντρωθουν οι πιστωτές που είναι δικαιούχοι τουλάχιστον του 50% των απαιτήσεων, τότε συγκεντρώνεται η απαραίτητη απαρτία για να ξεκινήσει η διαδικασία και ταυτόχρονα ειδοποιείται και ο οφειλέτης για την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Αν όχι, τότε αυτή θεωρείται άκαρπη.

Ετσι, όταν υπάρξει απαρτία, ο συντονιστής θέτει προθεσμία πέντε ημερών για τον ορισμό εμπειρογνώμονα, αν κρίνεται απαραίτητο. Σημειώνεται ότι για τις μικρές επιχειρήσεις είναι προαιρετική η επιλογή του.
Αν, λοιπόν, παρέλθει άπρακτη η προθεσμία των πέντε ημερών, τότε ο συντονιστής καλεί τους πιστωτές να στείλουν αντιπροτάσεις εντός 30 ημερών. Στην περίπτωση που χρειάζεται εμπειρογνώμονας, τότε η προθεσμία των 30 ημερών τίθεται για την επιλογή του.

Οι προτάσεις των πιστωτών θα πρέπει να περιλαμβάνουν βασικά συμπεράσματα για τη βιωσιμότητα της επιχείρησης, το ποσό που προτείνεται να καταβάλει ο οφειλέτης για την αποπληρωμή των χρεών του κ.λπ.

Οι προτάσεις κοινοποιούνται στους υπόλοιπους πιστωτές, οι οποίοι έχουν το δικαίωμα υποβολής τροποποιήσεων σε προθεσμία 15 ημερών. Μετά τη λήξη της ο οφειλέτης πρέπει να απαντήσει σε 10 ημέρες αν αποδέχεται μία ή περισσότερες αντιπροτάσεις. Αν έχει επιλέξει περισσότερες από μία, τότε αυτές τίθενται σε ψηφοφορία. Για την έγκριση πρότασης αναδιάρθρωσης οφειλών απαιτείται συμφωνία του οφειλέτη και πλειοψηφία 3/5 των συμμετεχόντων πιστωτών, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται ποσοστό 2/5 των συμμετεχόντων πιστωτών με ειδικό προνόμιο. Εφόσον εγκριθεί η πρόταση αναδιάρθρωσης οφειλών, υπογράφεται με επιμέλεια του συντονιστή μεταξύ των συναινούντων πιστωτών η σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών και υποβάλλεται προς επικύρωση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο της Περιφέρειας. Η υποβολή της πρότασης στο Πρωτοδικείο είναι προαιρετική, ιδίως αν δεν υπάρχει διαφωνία των μειοψηφησάντων.

Στο ενδεχόμενο που διοριστεί εμπειρογνώμονας (υποχρεωτικά για τις μεγάλες επιχειρήσεις) εκείνος θα πρέπει εντός 30 ημερών από τον διορισμό του να αποστείλει σχέδιο εξυγίανσης και πρόταση ρύθμισης οφειλών στον επιχειρηματία-οφειλέτη και τους πιστωτές του. Οι μεγάλες εταιρείες έχουν διορία δύο μηνών για τη λήψη απόφασης και κατά τα λοιπά ακολουθούνται οι προαναφερόμενες διαδικασίες.

Κατώτατο όριο τα 20.000 €

Μια προϋπόθεση ως προς την υπαγωγή των χρεών στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού είναι το ύψος τους να ξεπερνά τα 20.000 ευρώ. Εξαιρούνται από αυτή τη διαδικασία φυσικά και νομικά πρόσωπα που έχουν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα. Οι τελευταίες περιπτώσεις, βέβαια, σύμφωνα με διάταξη του νομοσχεδίου, μπορούν να απευθυνθούν, αν χρωστούν σε Εφορία ή ασφαλιστικά ταμεία, και να συμφωνήσουν ρυθμίσεις ανάλογες με εκείνες του εξωδικαστικού μηχανισμού. Δηλαδή μια επιχείρηση ή ένας ελεύθερος επαγγελματίας με οφειλές κάτω από 20.000 ευρώ μπορούν να διεκδικήσουν ρύθμιση έως 120 δόσεων.