Την ελεύθερη πτώση της νέας δραχμής, αλλά και τη μόνιμη ζημιά που θα προκληθεί στην ελληνική οικονομία, στην περίπτωση διάλυσης της ευρωζώνης, αποτυπώνει νέα μελέτη της Deutsche Bank. Σύμφωνα με τους αναλυτές του γερμανικού επενδυτικού οίκου, στο σενάριο της κατάρρευσης της νομισματικής ένωσης το ευρώ θα χάσει τουλάχιστον το 25%-30% της αξίας του έναντι του δολαρίου κατά το διάστημα πριν από τον «θάνατό» του, ενώ στη συνέχεια η νέα δραχμή και τα υπόλοιπα νομίσματα της περιφέρειας θα σημειώσουν περαιτέρω πτώση 40%.

Με την ανάλυσή της, ωστόσο, η Deutsche Bank απαντά έμμεσα στο βασικότερο επιχείρημα όσων υπερασπίζονται τη λύση της επιστροφής στο εθνικό νόμισμα, σε μια εποχή που η συζήτηση περί δραχμής βρίσκεται και πάλι στο προσκήνιο. Ο μύθος «καλύτερα με τη δραχμή» καταρρίπτεται πλήρως από τη μελέτη της γερμανικής τράπεζας, στην οποία φαίνεται ότι η Ελλάδα δεν έχει να κερδίσει τίποτα από μια υποτίμηση του νομίσματός της. Με δεδομένο ότι η διαδικασία της εσωτερικής υποτίμησης έχει πλέον ολοκληρωθεί, η επιστροφή στη δραχμή δεν θα δώσει ώθηση στην παραγωγικότητα, αλλά αντίθετα θα προκαλέσει ένα αρνητικό σοκ και μια μόνιμη ζημιά στην οικονομία. 

Ασφαλώς, αφορμή για τη μελέτη της Deutsche Bank δεν στάθηκε η συζήτηση περί Grexit, αλλά περισσότερο η προεκλογική υπόσχεση της Μαρίν Λεπέν να βγάλει τη Γαλλία από το ευρώ. Μια υπόσχεση που, εάν υλοποιηθεί, θα είναι, σύμφωνα με όλες τις αναλύσεις, η «ταφόπλακα» του κοινού νομίσματος. «Η διάλυση της ευρωζώνης θα είναι ένα από τα μεγαλύτερα χρηματοοικονομικά και οικονομικά σοκ της μοντέρνας ιστορίας», τονίζουν οι στρατηγικοί αναλυτές του γερμανικού οίκου Γιώργος Σαραβέλος και Ρόμπιν Γουίνκλερ.

Η καθοριστική στιγμή για τη διάλυση της ευρωζώνης ή, αλλιώς, η υπογραφή της ληξιαρχικής πράξης θανάτου του ευρώ θα μπει από το Μάριο Ντράγκι (εφόσον υπάρχει η αντίστοιχη πολιτική απόφαση, βέβαια), με τον περιορισμό ή την αναστολή των διασυνοριακών πληρωμών του συστήματος Target 2. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί, όπως εξηγεί η Deutsche Bank, εάν ο Ντράγκι «κόψει» την πρόσβαση των εμπορικών τραπεζών στη ρευστότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Θα ακολουθήσουν capital controls, ενώ τόσο οι τράπεζες όσο και οι κυβερνήσεις θα βρεθούν αποκομμένες από κάθε πηγή χρηματοδότησης.

Οι αναλυτές περιγράφουν ένα «sudden stop» (ξαφνική διακοπή) στις οικονομίες της ευρωζώνης, προειδοποιώντας ότι οι επιπτώσεις του θα είναι κατά πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που σημειώθηκαν όταν έκλεισαν οι τράπεζες στην Ελλάδα ή στην Κύπρο ή ακόμα και από αυτές της χρηματοοικονομικής κρίσης του 2008. Και καθώς οι «διάδοχοι» του ευρώ δεν θα απολαμβάνουν πια το στάτους ενός νομίσματος συναλλαγματικών αποθεματικών, η φυγή κεφαλαίων από την Ευρώπη αναμένεται να ξεπεράσει τα 500 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις.

Σε δεύτερη φάση, θα προκληθεί ένα αρνητικό σοκ παραγωγικότητας που θα διαψεύσει πλήρως τους οικονομολόγους που ισχυρίζονται ότι η παραγωγικότητα των οικονομιών της περιφέρειας θα ήταν καλύτερη εκτός του ευρώ. Και σε αυτό το μέτωπο, η ζημιά θα είναι μόνιμη, τονίζει η Deutsche Bank. Δέκα χρόνια μετά τη διάλυση της ευρωζώνης η ευρωπαϊκή παραγωγικότητα θα είναι κατά 15% χαμηλότερη από ό,τι θα ήταν διαφορετικά, υπολογίζουν οι αναλυτές.

Αυτό το καταστροφικό μείγμα της μαζικής φυγής κεφαλαίων, των capital controls και του πληθωριστικού σοκ θα καθορίσει την επόμενη μέρα για τα νέα εθνικά νομίσματα. Καθώς η ευρωζώνη θα οδεύει προς την κατάρρευση, το ευρώ θα σημειώσει πτώση τουλάχιστον 25%-30%, δηλαδή θα πέσει στα 80 με 75 σεντς ανά δολάριο ή και χαμηλότερα.

Υποτίμηση 40% για τα εθνικά νομίσματα

Με την επαναφορά των εθνικών νομισμάτων, οι περαιτέρω διακυμάνσεις θα έπρεπε να είναι μικρές, αφού, όπως δείχνουν τα στοιχεία της Deutsche Bank, οι νομισματικές ανισορροπίες στην ευρωζώνη έχουν σε μεγάλο βαθμό διορθωθεί. Σε ένα σενάριο όπου τα εθνικά νομίσματα θα ισορροπούσαν στις δίκαιες τιμές τους, η νέα δραχμή δεν θα υποχωρούσε καθόλου έναντι του δολαρίου και θα σημείωνε πτώση μόλις 10% έναντι του γερμανικού μάρκου. Αυτό συμβαίνει γιατί, όπως φαίνεται από τα στοιχεία της Deutsche Bank, η απαιτούμενη εσωτερική υποτίμηση στην Ελλάδα έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Αντίστοιχα, το νέο εσκούδο της Πορτογαλίας θα υποτιμούνταν κατά 15% έναντι του μάρκου, ενώ η μοναδική χώρα που θα έβλεπε το νόμισμά της να ενισχύεται έναντι του μάρκου θα ήταν η Ιρλανδία.

Βέβαια, η ισορρόπηση των νέων εθνικών νομισμάτων στις δίκαιες τιμές τους θα ήταν εφικτή μόνο στο σενάριο όπου η διάλυση της ευρωζώνης θα συνεπαγόταν μηδενικό κόστος για τις οικονομίες, κάτι που, ασφαλώς, δεν είναι ρεαλιστικό. Μόνο το πληθωριστικό σοκ που θα προκύψει ρίχνει τις δίκαιες τιμές των εθνικών νομισμάτων για τις χώρες της περιφέρειας κατά 25% χαμηλότερα, υπολογίζει η Deutsche Bank. Συνολικά, ο οίκος καταλήγει στο συμπέρασμα ότι μετά τη διάλυση της ευρωζώνης η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιταλία και η Πορτογαλία θα δουν τα νομίσματά τους να υποτιμώνται τουλάχιστον κατά 40% ακόμα.

«Τα σοκ σημαίνουν ότι το ευρώ θα γίνει από 10% υποτιμημένο που είναι σήμερα έναντι του δολαρίου, κατά 20% υπερτιμημένο», σημειώνει η γερμανική τράπεζα. «Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι κανένα νόμισμα της ευρωζώνης δεν θα βγει ωφελημένο - και θα ήμασταν τουλάχιστον επιφυλακτικοί απέναντι στην άποψη ότι το γερμανικό μάρκο θα ανατιμηθεί εκτός της ευρωζώνης», καταλήγουν οι Σαραβέλος και Γουίνκλερ.

Στον αέρα 46 τρισ. ευρώ

Παρότι στην παγκόσμια οικονομία υπάρχουν προηγούμενα παραδείγματα νομισματικών ενώσεων που διαλύθηκαν (Σκανδιναβία, Λατινική Νομισματική Ενωση, Γιουγκοσλαβία, Σοβιετική Ενωση), καμία δεν είχε το μέγεθος και τον βαθμό της χρηματοοικονομικής ενοποίησης που εμφανίζει σήμερα η ευρωζώνη. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Deutsche Bank, διασυνοριακά οικονομικά συμφέροντα συνολικού ύψους 46 τρισ. ευρώ θα βρεθούν ξαφνικά χωρίς αντιστάθμιση συναλλαγματικού κινδύνου σε ένα περιβάλλον ακραίων νομισματικών διακυμάνσεων, γεγονός που θα προκαλέσει βαθιά ύφεση στις ευρωπαϊκές οικονομίες και μόνιμη ζημιά στην παραγωγικότητα.

Από την εφημερίδα "Επένδυση"