Άμμος.Από τις ερήμους, στις παραλίες και στις παιδικές χαρές, η άμμος είναι πανταχού παρούσα.Και μπορεί να τη θεωρούμε δεδομένη, αλλά ο συγκεκριμένος φυσικός πόρος τροφοδοτεί μια ολόκληρη βιομηχανία που μετατρέπεται ορισμένες φορές ακόμη και σε αμμο-λαθρεμπόριο.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του BBC, κάποιοι μπορεί ακόμη και να "παλέψουν" για την άμμο.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας που διεξήχθη για τη διάβρωση των παραλιών στην Τζαμάικα περίπου πριν από έξι χρόνια, ο επιστήμονας Pascal Peduzzi συνομίλησε με τους κατοίκους σε ένα ψαροχώρι και έμεινε έκπληκτος.

Παρά τα υψηλής τεχνολογίας εργαλεία τηλεπισκόπησης που χρησιμοποιούσε για να επιθεωρήσει τη ζημιά, δεν θα ανακάλυπτε ποτέ ένα συγκεκριμένο λόγο για τον οποίο η δυτική ακτή της χώρας είχε υποστεί τέτοια διάβρωση. Οι ντόπιοι του μίλησαν για τις τοπικές μαφίες - ένοπλων ανδρών που ήρθαν στην παραλία στη μέση της νύχτας, μετέφεραν σάκια με άμμο και τα πούλησαν για τις κατασκευές που γίνονται στην παραλία.

"Σοκαρίστηκα όταν συνειδητοποίησα ότι οι άνθρωποι θα παλέψουν για την άμμο," δήλωσε ο Peduzzi, διευθυντής στο Τμήμα της έγκαιρης προειδοποίησης και αξιολόγησης του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών. "Ήδη εργάζονται για περισσότερα από 20 χρόνια στον τομέα του περιβάλλοντος, αλλά το ζήτημα της άμμου με εξέπληξε".

Η αγορά άμμου και οι ευκαιρίες επένδυσης

Ως οικοδομικό υλικό, άμμος έχει αντέξει στη δοκιμασία του χρόνου. Από το 3500 π.Χ, οι αρχαίοι Αιγύπτιοι και οι Μεσοποτάμιοι χρησιμοποιούσαν άμμο, για να κατασκευάσουν γυαλί. Σήμερα, οι κατασκευαστές σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν τον συγκεκριμένο φυσικού πόρου, που βρίσκουν σε λατομεία, σε ποτάμια, σε λίμνες και σε ωκεανούς, για πολλά από τα υλικά τους, συμπεριλαμβανομένων των χρωμάτων και του τσιμέντου.

Η άμμος χρησιμοποιείται παντού από τα φίλτρα πισίνας, στη χύτευση μετάλλων και στις πετρελαιοπηγές, μέχρι και στις οθόνες των smartphone και την οδοντόκρεμα.

Με μια παγκόσμια οικοδομική έκρηξη και με την άφιξη της τεχνολογίας υδραυλικής ρωγμάτωσης για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ζήτηση για άμμο έχει εκτοξευθεί στα ύψη. 

Το 2014, 196 εκατομμύρια τόνοι άμμου και το μεγαλύτερο ισοδυναμό του, το χαλίκι εξορύχθηκαν σε όλον τον κόσμο, σύμφωνα με το αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο. Μετά το νερό, η άμμος είναι ο πιο συχνά χρησιμοποιούμενος φυσικός πόρος, σύμφωνα με τον Peduzzi.

Το συνολική αγορά άμμου και χαλικιού αποτιμάται στα $ 8,3 δισ στις ΗΠΑ ΓΙΑ ΤΟ 2015και £ 1,7 δισ ($ 2,5 δισ) στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2013, σύμφωνα με τον Οργανισμό Ορυκτών προϊόντων του Ηνωμένου Βασιλείου. Η παγκόσμια ζήτηση για άμμο αναμένεται να αυξηθεί κατά 5,5% ετησίως μέχρι το 2018, σύμφωνα με μια έκθεση του 2014 Δεκεμβρίου από την Ομάδα Freedonia.

Επενδυτές που είναι πρόθυμοι να αντιμετωπίσουν την αστάθεια,εξετάζουν την κατακερματισμένη αγορά και ενημερώνονται σχετικά με τους πιθανούς περιβαλλοντικούς κινδύνους αλλά και τα κέρδη που θα μπορούσαν να έχουν από την αυξανόμενη ζήτηση για το συγκεκριμένο αγαθό.

Η έξαρση των κατασκευών σε Κίνα και Ινδία έχουν αυξήσει την ανάγκη για άμμο σε αυτές τις αγορές. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Κίνα αντιπροσωπεύει το ένα πέμπτο των εισαγωγών άμμου στον κόσμο, σύμφωνα με τις στατιστικές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Ακόμη και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εισήγαγαν άμμο, πέτρα και χαλίκι αξίας $ 456εκ, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. Παρά το γεγονός ότι βρίσκεται στην καρδιά της ερήμου, ακόμη και το Ντουμπάι εισάγει άμμο, καθώς η άμμος της ερήμου είναι πολύ "μαλακή", κάτι που την καθιστά ακατάλληλη για κατασκευές.

Νομικά και περιβαλλοντικά ζητήματα

Βέβαια, υπάρχουν νομικά και περιαλλοντικά ζητήματα που οφείλουμε να έχουμε υπόψιν. Η παγκόσμια κατασκευαστική έκρηξη των τελευταίων ετών καταβροχθίζει πρωτοφανείς ποσότητες και η εξόρυξη οδηγεί στην απογύμνωση των ποταμών και των παραλιών όλου του κόσμου, με ήδη κάποιες χαρακτηριστικές περιπτώσεις όπως αυτή της Φλόριντα της Αμερικής και ιδιαιτέρα το Μαϊάμι. Εμφανές παράδειγμα η νησιωτική Σιγκαπούρη, η όποια, έχει επεκταθεί κατά 20% από το 1960. Κι αυτό, παίρνοντας άμμο από τους γείτονές της Ινδονησία,  Μαλαισία, Καμπότζη και το Βιετνάμ, οι οποίες  απάντησαν μεν με εμπάργκο εξαγωγών άμμων στην Σιγκαπούρη, αλλά σύντομα, ωστόσο, οι λαθρέμποροι πήραν την κατάσταση και πάλι στα χέρια τους. Ακόμη και η περίπτωση στο Ντουμπάι όπου είναι εξαρτημένο από την εισαγόμενη άμμο, αφού η ταχεία ανάπτυξη της πόλης οφείλεται στη κατασκευή των υψηλότερων κτηρίων του κόσμου.Βάσει ερευνών, εκτιμάται ότι το 75-90% των παραλιών του κόσμου με φυσική άμμο, πρόκειται να εξαφανιστούν μέσα στις επόμενες δεκαετίες, κυρίως λόγω της μαζικής διάβρωσης που προκαλείται από την ανθρώπινη ανάπτυξη των ακτών. 

Οι παραλίες έχουν διαβρωθεί κατά μέσο όρο 40 μέτρα το χρονικό διάστημα 1968-2008, σύμφωνα με Peduzzi. Σε ορισμένες περιοχές, όπως η Νότια Καρολίνα και η Καλιφόρνια των ΗΠΑ, η διάβρωση από την υπερβολική εξόρυξη άμμου και την υπερθέρμανση του πλανήτη υπολογίζεται σε εκατοντάδες μέτρα. Σε άλλα μέρη του κόσμου, τα νησιά έχουν εξαφανιστεί εντελώς.

"Εξακολουθούμε να έχουμε ένα τεράστιο απόθεμα σε άμμο", δήλωσε ο Peduzzi. Αλλά "επειδή χρησιμοποιείται τόσο πολύ,η άμμος γίνεται σπάνια. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε να τη χρησιμοποιούμε , αλλά ότι θα πρέπει να είμαστε περισσότερο προσεκτικοί".