Σε... αχαρτογράφητα νερά μπαίνουν με το νέο έτος περίπου 10 εκατομμύρια άμεσα και έμμεσα ασφαλισμένοι, καθώς και 9.800 υπάλληλοι στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Και αυτό, γιατί έχει ήδη ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση για τη συγχώνευση όλων των ταμείων κύριας ασφάλισης στον Ενιαίο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ) με προϋπολογισμό 38 δισ. ευρώ. 

Από 1ης Ιανουαρίου 2017, έρχεται ένα ασφαλιστικό ταμείο-γίγας για όλους, με περιουσία 6,4 δισ., αλλά και αρκετά χρέη κληρονομημένα από τα ασφαλιστικά ταμεία χρέη. Η λειτουργία του νέου φορέα θα ξεκινήσει σταδιακά, ώστε να αποφευχθούν αρρυθμίες και να λύνονται άμεσα τα όποια προβλήματα προκύπτουν.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι Κεντρικές Υπηρεσίες των ταμείων και οι περιφερειακές διευθύνσεις και τα τμήματά τους θα διατηρηθούν και θα μετονομαστούν έως την έκδοση του οριστικού οργανογράμματος σε Περιφερειακές Διευθύνσεις ή τμήματα μισθωτών (οι υπηρεσίες του ΙΚΑ) και Περιφερειακές Διευθύνσεις ή τμήματα μη μισθωτών (ΟΑΕΕ), Περιφερειακές Διευθύνσεις ή τμήματα Μηχανικών, Νομικών και Υγειονομικών (ΕΤΑΑ των πρώην ΤΣΜΕΔΕ, ΤΑΝ,ΤΣΑΥ) και Περιφερειακές Διευθύνσεις ή τμήματα Αγροτών (ΟΓΑ).

Ωστόσο, το «παζλ» που πρέπει να συνθέσει η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και η νέα διοίκηση είναι δύσκολο με πολλά και διαφορετικά κομμάτια. Ενα σημαντικό θέμα που αναμένεται να προβληματίσει την πολιτική ηγεσία και τη νέα διοίκηση είναι τα ελλείμματα που θα κληρονομήσει ο φορέας από τα ασφαλιστικά ταμεία. Το μεγαλύτερο «βάρος» προέρχεται από το ΙΚΑ και τον ΟΑΕΕ. Με βάση τη συμφωνία που έχει υπάρξει με τους θεσμούς, το έλλειμμα του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης θα αγγίξει το 1 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, αυτό θα περιοριστεί στα 750 εκατομμύρια ευρώ, λόγω της προβλεπόμενης έκτακτης χρηματοδότησης από το αποθεματικό του υπουργείου. Μάλιστα, υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου εκτιμούν ότι το έλλειμμα ενδέχεται να πέσει ακόμα και κάτω από τα 500 εκατομμύρια ευρώ, λόγω των αυξημένων εσόδων που θα υπάρχουν από τις εισφορές, την απόδοση της περιουσίας και τις εισπράξεις του ΚΕΑΟ.

Εξίσου σημαντικά προβλήματα που συνδέονται με το νέο Υπερταμείο είναι ο νέος τρόπος υπολογισμού των νέων εισφορών 1,5 εκατομμυρίου ελεύθερων επαγγελματιών, των αυτοαπασχολουμένων και των αγροτών, αλλά και ο επανυπολογισμός των καταβαλλόμενων συντάξεων. Μάλιστα, ο επανυπολογισμός των ήδη καταβαλλομένων κύριων συντάξεων θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2017.

Ειδική εκπαίδευση για 2.000 υπαλλήλους

Παράλληλα, σε κάθε περιφέρεια θα αντιστοιχεί μια περιφερειακή διεύθυνση, ενώ σε κάθε πρωτεύουσα περιφερειακής ενότητας (πρώην νομού) θα διακλαδώνονται υποκαταστήματα και ειδικά διαμορφωμένα γραφεία εξυπηρέτησης πολιτών. Παράλληλα, στην κεντρική υπηρεσία θα υπάρχει ενισχυμένο «Contact Center», όπου ο ασφαλισμένος θα μπορεί να υποβάλει τις ερωτήσεις του και να παραλαμβάνει βεβαιώσεις κ.λπ.
Σύμφωνα με υπηρεσιακά στελέχη του υπουργείου Εργασίας, έχουν ήδη εκπαιδευθεί οι 2.000 υπάλληλοι που θα απορροφηθούν στον ΕΦΚΑ από εξειδικευμένα στελέχη της κοινωνικής ασφάλισης. Παράλληλα, ετοιμάζεται η νέα τηλεφωνική γραμμή εξυπηρέτησης ασφαλισμένων, ενώ το site www.efka.gov.gr, που θα φιλοξενήσει τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του νέου φορέα, είναι σε πιλοτική εφαρμογή.

Η «Ε» στα νέα γραφεία του ΕΦΚΑ

Εντυπωσιακά είναι και τα νέα κτίρια που θα φιλοξενήσουν τη διοίκηση, τις διευθύνσεις, αλλά και δεκάδες υπαλλήλους του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης. Η «Ε» βρέθηκε στα νέα γραφεία του ΕΦΚΑ στο Χαλάνδρι, στα οποία γίνονται εντατικές εργασίες, προκειμένου να είναι έτοιμα το συντομότερο δυνατό. Η νέα έδρα του ΕΦΚΑ έχει ανοιχτά γραφεία (open plan), κλειστά γραφεία για διευθυντικά στελέχη και αίθουσες συσκέψεων. Τα γραφεία, που βρίσκονται στη Λεωφόρο Κηφισίας 178, κατασκευάστηκαν τη δεκαετία του 1970 από τον αρχιτέκτονα Ιωάννη Βικέλα.
Οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ ξεκινούν από τον 4ο όροφο και τελειώνουν στον 10ο όροφο, όπου και θα βρίσκονται τα γραφεία του διοικητή και των υποδιοικητών. Στον 9ο όροφο υπάρχει ειδική αίθουσα, όπου θα συνεδριάζει το Δ.Σ. του ΕΦΚΑ, ενώ στον 5ο όροφο θα βρίσκεται ο κεντρικός σέρβερ, αλλά και η ομάδα τεχνικής υποστήριξης. Ο 4ος όροφος θα περιλαμβάνει μία αίθουσα σύσκεψης, η οποία θα αξιοποιείται για τις συνεδριάσεις των εργαζομένων, ενώ στον 6ο όροφο θα υπάρχουν και δύο γκισέ για την εξυπηρέτηση των πολιτών. Στην παρούσα φάση έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες μέχρι τον 9ο όροφο, ενώ γίνονται εντατικές εργασίες στον 10ο και τελευταίο όροφο. Σύμφωνα με υψηλόβαθμα στελέχη του ΙΚΑ, το κτίριο θα φιλοξενήσει περίπου 350 υπαλλήλους.

«Αντιταχθήκαμε εξαρχής στον ΕΦΚΑ, θα επικρατήσει διοικητικό χάος»

Ο πρόεδρος της ΠΟΣΕ ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, Βαγγέλης Θεοδωρίδης, μιλά στην «Ε» για τις δυσκολίες που θα συναντήσει ο νέος φορέας, αλλά και τη θέση της ΠΟΣΕ ΙΚΑ: «Αντιταχθήκαμε εξαρχής στην ψήφιση του νόμου 4387/2016, που προβλέπει τη σύσταση και τη λειτουργία του ΕΦΚΑ, διότι πιστεύουμε ότι σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, δηλαδή μέχρι 31/12/2016, δεν θα μπορούσε να συσταθεί ένα τέτοιο Υπερταμείο με οκτώ εντασσόμενους φορείς. Η διαχρονική μας θέση ως ομοσπονδίας από το 2000 και η πρότασή μας ήταν η σύσταση και η λειτουργία τριών Ταμείων». Ο κ. Θεοδωρίδης υπογραμμίζει ότι «με τη σημερινή στοιχειώδη μηχανοργάνωση και τη διοικητική δομή είναι αδύνατη η λειτουργία του ΕΦΚΑ», επισημαίνοντας ότι δεν περισσεύει κανείς από τους εργαζομένους. «Φοβόμαστε ότι υπάρχει κίνδυνος πλεονάζοντος προσωπικού, όπως προβλέπει η τροπολογία του Ν.4389/2016. Για εμάς δεν περισσεύει κανείς, αντίθετα χρειαζόμαστε προσωπικό. Τα τελευταία έξι χρόνια είχαμε μείωση προσωπικού κατά 40% και σήμερα υπηρετούν στο ΙΚΑ 5.960 υπάλληλοι. Αυτό το ανθρώπινο δυναμικό δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί διαχρονικά στον μεγαλύτερο ασφαλιστικό φορέα της χώρας». Τέλος, εκφράζει τους φόβους του σε ό,τι αφορά το μεταβατικό στάδιο λειτουργίας του ΕΦΚΑ, τονίζοντας ότι «θα επικρατήσει διοικητικό χάος».

«Δούρειος ίππος για ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα»

O Αντώνης Κουρουκλής, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εργαζομένων στα Ασφαλιστικά Ταμεία, δηλώνει στην «Ε»: «Η πρώτη παρατήρηση σχετικά με τον ΕΦΚΑ αφορά το γεγονός ότι η δημιουργία του στηρίζεται σε καθαρά δημοσιονομικά και ταμειακά κριτήρια. Πρόκειται να αποτελέσει τον δούρειο ίππο για τη συρρίκνωση ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, αλλά και την αλλοίωση έως και την κατάργηση του καθολικού δημόσιου υποχρεωτικού χαρακτήρα του συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης. Στη συνέχεια, πρέπει να τονίσουμε ότι, ακόμα κι αν ο ΕΦΚΑ δεν επρόκειτο να εξυπηρετήσει τη συγκεκριμένη σκοπιμότητα, η προχειρότητα και η επιπολαιότητα με τις οποίες η πολιτική ηγεσία αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει το εγχείρημα μιας τόσο εκτεταμένης ενοποίησης φορέων με ετερόκλητα χαρακτηριστικά θα δημιουργήσουν περισσότερα γραφειοκρατικά και διοικητικά προβλήματα από αυτά που υποτίθεται ότι επιχειρεί να λύσει. Με βάση, επίσης, το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, υπάρχει το ενδεχόμενο να τεθεί ζήτημα πλεονάζοντος προσωπικού, εξαιτίας της συρρίκνωσης των διοικητικών και υπηρεσιακών αρμοδιοτήτων και αντικειμένων σε συνδυασμό με τον συγκεντρωτικό, αθηνοκεντρικό χαρακτήρα του ΕΦΚΑ».

Από την εφημερίδα "Επένδυση"