Αυτή την εβδομάδα οι Ισπανοί Σοσιαλιστές εξέλεξαν ξανά στην ηγεσία τους τον Πέδρο Σάντσες. Η εκλογή του από τη βάση, παρά την υποστήριξη όλης της κομματικής νομενκλατούρας προς την αντίπαλό του Σουζάνα Ντίας, είναι η επανάληψη του γνωστού σχήματος που ακολουθούν τα σοσιαλιστικά κόμματα της Ευρώπης, καθώς ζουν μια βαθιά κρίση ταυτότητας. Οι παραδοσιακοί εκλογείς τους, όσοι παραμένουν πιστοί, επιλέγουν σταθερά ό,τι πιο ριζοσπαστικό, αντισυστημικό και αντιευρωπαϊκό.

Αυτό ακριβώς συνέβη πρώτα από όλα στη Βρετανία με τους Εργατικούς. Οταν ο Τζέρεμι Κόρμπιν ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του για την αρχηγία, ήταν απλώς για να «καταγραφεί» η αριστερή πτέρυγα και οι πιθανότητες που του έδιναν για να εκλεγεί ήταν 1 προς 200. Ομως, στη διάρκεια της εκστρατείας οι αντίπαλοί του φάνηκαν υπερβολικά όμοιοι μεταξύ τους και συνεχιστές ενός κομματικού κατεστημένου που εξέφραζε τη συνέχεια με ό,τι δεν συγκινούσε πια τους ψηφοφόρους. Οι πιο μετριοπαθείς είχαν αποστασιοποιηθεί από το κόμμα. Και όσοι παρέμεναν ενεργοί δεν ενδιαφέρονταν για μετριοπαθείς υποψήφιους, ούτε για επιμονή στη στρατηγική του κεντρώου χώρου, που είχε δώσει την κυριαρχία του μπλερισμού, αλλά δεν είχε φέρει στην εξουσία τον Εντ Μίλιμπαντ. Τώρα το πρόγραμμα του Κόρμπιν είναι ένα ριζοσπαστικό αριστερό πρόγραμμα, που -παρά το ναυάγιο της προεκλογικής εκστρατείας της αξιοθρήνητης Τερέζας Μέι- είναι πιθανό να δώσει στους Συντηρητικούς περισσότερες έδρες από όσες είχε η Μάργκαρετ Θάτσερ.

Στη Γαλλία, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, ο «σκληρός πυρήνας» των ψηφοφόρων του Σοσιαλιστικού Κόμματος ανέδειξε υποψήφιο τον Μπενουά Αμόν. Οσοι ήθελαν ριζοσπαστισμό ψήφισαν τη γνήσια εκδοχή του, ψήφισαν Μελανσόν. Οσοι δεν ήθελαν ριζοσπαστισμό, αλλά προοδευτικό Κέντρο, ψήφισαν Μακρόν. Του απέμεινε ένα 6%. Σήμερα τα ιστορικά γραφεία του κόμματος στην οδό Σολφερίνο είναι ένα άδειο κτίριο όπου τα φαντάσματα κομματικών βαρόνων περιμένουν τις βουλευτικές εκλογές στις 11 και 18 Ιουνίου για να δουν εάν το κόμμα του Ζορές και του Μιτεράν θα μπει στην εντατική ή θα οδηγηθεί σε άμεσο ενταφιασμό.

Επιστρέφοντας στην Ισπανία, ο Σάντσες είναι εκείνος που παραιτήθηκε από την ηγεσία, αρνούμενος οποιαδήποτε συνεργασία με το Λαϊκό Κόμμα. Τώρα θέλει να την οδηγήσει ξανά στις κάλπες για να συνεργαστεί με τους Podemos. Η Ισπανία δείχνει να βρίσκεται σε δρόμο εξόδου από την κρίση, με πτωτική ανεργία και σχετικά καλή ανάπτυξη. Η επιλογή του Σάντσες είναι ο μόνος τρόπος να οδηγηθεί σε υποτροπή ή σε μαζική αποσκίρτηση κεντρώων ψηφοφόρων από το κόμμα του.

Στη Γερμανία, τέλος, το «φαινόμενο Σουλτς» υπήρχε μόνον στις εφημερίδες. Οι τοπικές εκλογές παραπέμπουν όχι μόνον σε επικράτηση της Μέρκελ τον Σεπτέμβριο, αλλά και σε αναβίωση του κεντροδεξιού συνασπισμού με τους Φιλελεύθερους.

Το πρόβλημα των Ευρωπαίων Σοσιαλδημοκρατών είναι κοινό. Από τη στιγμή που επικράτησαν οι ανοιχτές αγορές και ο ιδιωτικός τομέας, με συρρίκνωση της παρουσίας του κράτους στην οικονομία, οι Συντηρητικοί κάθε εκδοχής είχαν το στρατηγικό πλεονέκτημα. Η επιλογή τους, σχεδόν παντού στην Ευρώπη, ήταν να υιοθετήσουν το πρόγραμμα κοινωνικής προστασίας της Σοσιαλδημοκρατίας και να της υφαρπάξουν την εκλογική αποκλειστικότητα της κοινωνικής ευαισθησίας. Το σταθερό αποτέλεσμα είναι η συρρίκνωση του ζωτικού της χώρου. Δεν λέει τίποτα διαφορετικό από τη Δεξιά για την παραγωγή πλούτου και η Δεξιά, στις πλείστες εκδοχές της, αναγνωρίζει την ανάγκη μικρότερης ή μεγαλύτερης, αλλά πάντως ουσιαστικής αναδιανομής. Κερδίζει, έτσι, τους μετριοπαθείς κεντρώους ή και προοδευτικούς ψηφοφόρους και περιχαρακώνει τη Σοσιαλδημοκρατία στον ιστορικό πυρήνα της εκλογικής βάσης της, που τη σπρώχνει σε πιο έντονα ριζοσπαστικές προτάσεις, που αποξενώνουν ακόμα περισσότερο τους κεντρώους ψηφοφόρους που έχει ανάγκη για να παραμείνει δύναμη εξουσίας. Πρόταση διεξόδου από αυτό τον θανάσιμο φαύλο κύκλο δεν έχει ακόμη παρουσιαστεί πουθενά στην Ευρώπη.