«Wir schaffen das» σημαίνει στα γερμανικά «θα τα καταφέρουμε». Είναι μια φράση που θα στοιχειώνει την Aνγκελα Μέρκελ όσο θα πλησιάζουν οι κάλπες του φθινοπώρου. Αυτή τη φράση χρησιμοποιούσε τα προηγούμενα χρόνια για να πείσει για την ορθότητα της πολιτικής της στο προσφυγικό. Ηταν μια πολιτική ανοιχτών συνόρων, που αναγνώριζε την αυξημένη δυνατότητα της Γερμανίας να δεχτεί πρόσφυγες και μετανάστες σε σχέση με χώρες που βρίσκονται μεν πιο κοντά στην πηγή των πληθυσμιακών μετακινήσεων, αλλά ταυτόχρονα έχουν να αντιμετωπίσουν οικονομική κρίση. Η πολιτική αυτή στήριξε την ευρωπαϊκή συνοχή όσο οι αριθμοί ήταν διαχειρίσιμοι για τη Γερμανία. Το τέλος της γράφτηκε όταν έκλεισε ο «βαλκανικός διάδρομος» και επισφραγίστηκε με τις εκλογικές ήττες των Χριστιανοδημοκρατών σε τοπικές εκλογές τον περασμένο Σεπτέμβριο. Στη Γερμανία μπήκαν το 2015 συνολικά 2 εκατομμύρια μετανάστες. Η καθαρή μεταναστευτική ροή ήταν 1.140.000 άτομα. Ακόμα και για μια μεγάλη και πλούσια χώρα, ο κοινωνικός αντίκτυπος ήταν τέτοιος που μετέβαλε το κοινωνικό αίσθημα, ενίσχυσε την ακραία αντιμεταναστευτική και εθνικιστική ρητορική και προανήγγειλε σοβαρές αλλαγές του εκλογικού χάρτη.

Ηδη πριν από το λουτρό αίματος στο Βερολίνο ήταν βέβαιο πως η μετανάστευση και ο έλεγχός της θα βρίσκονταν στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου τη φετινή εκλογική χρονιά. Η εμπειρία της τρομοκρατίας δεν είναι πρωτοφανής για τη Γερμανία. Η χώρα έχει ζήσει την πολιτική βία με έντονο τρόπο, όπως και τη διεθνή τρομοκρατία, με κορυφαία περίπτωση την επίθεση του «Μαύρου Σεπτέμβρη» στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου, το 1972. Αλλά οι Γερμανοί δεν έχουν πρόσφατη εμπειρία. Δεν έχουν ζήσει, όπως οι Γάλλοι, τις πολλαπλές αιματηρές επιθέσεις - από το «Charlie Hebdo» μέχρι το Μπατακλάν και τη Νίκαια, της οποίας η επίθεση στο Βερολίνο μοιάζει πιστό αντίγραφο. Δεν έχουν ούτε την ίδια ανοχή ή εξοικείωση με την καθημερινή βία, ενδημική στις μεταναστευτικές κοινότητες των παρισινών προαστίων. Επομένως, είναι άγνωστο πώς θα αντιδράσουν.

Σε εκλογικές χρονιές η αντίσταση στον λαϊκισμό δεν είναι εύκολη απόφαση για έναν πολιτικό. Η Μέρκελ, όσο κι αν τη χωρίζει μεγάλη απόσταση από το πρότυπο του δημαγωγού, θα πιεστεί. Η υπόθεση του Αφγανού κακοποιού που αποφυλακίστηκε στην Ελλάδα για να βρεθεί στο Φράιμπουργκ, όπου δολοφόνησε μια 19χρονη, προσφέρεται για εκμετάλλευση. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η αντίδραση της Μέρκελ δεν είναι απολύτως προβλέψιμη. Μια εκδοχή είναι να μείνει σταθερή στην ήπια πολιτική των μετρημένων κινήσεων, επενδύοντας στην εκτίμηση ότι τις δύσκολες ώρες οι εκλογείς καταφεύγουν στη σταθερότητα, και η ίδια είναι η προσωποποίησή της. Μια άλλη εκδοχή είναι να θελήσει να αυξήσει την απόσταση ασφαλείας της Γερμανίας από τις χώρες εισόδου των προσφύγων και των μεταναστών. Σε αυτή την περίπτωση η ελληνική κυβέρνηση θα μετανιώσει που δεν έχει ήδη κλείσει όλες τις εκκρεμότητες, σε όλα τα μέτωπα, και την επίδειξη αυτοπεποίθησης που έκανε προς τους δανειστές (δηλαδή κυρίως τη Γερμανία). Αν στον αιώνιο πονοκέφαλο της ελληνικής οικονομικής κρίσης προστεθούν θέματα ασφάλειας και πολιτικοί υπολογισμοί, θα πλησιάσουμε επικίνδυνα το σημείο των ανεπίστροφων αποφάσεων.

Από την εφημερίδα "Επένδυση"