Ξεκάθαρη τάση για τα πολύ υψηλής αξίας έργα (high end market) ήταν το βασικό συμπέρασμα από τις φετινές αγοραπωλησίες της ArtBasel, της μεγαλύτερης εμπορικής έκθεσης διεθνώς. Και όταν αναφέρουμε πολύ υψηλής αξίας, εννοούμε τιμή πώλησης από τα 6 εκατ. με 10 εκατ. ευρώ και άνω.

Η τάση αυτή αντανακλά την ευρύτερη εικόνα που επικρατεί στο παγκόσμιο χρηματιστήριο τέχνης, όπου παρατηρείται άνοδος στις πωλήσεις έργων άνω του 1 εκατ. δολαρίων. Ειδικότερα, από το 2006 έως το 2016 καταγράφηκε άνοδος 73%. Την ίδια ώρα, οι έμποροι που διακινούν έργα τέχνης αξίας κάτω του 1 εκατ. δολαρίων είδαν πτώση στις πωλήσεις τους, σε αντίθεση με εκείνους που διακινούν έργα αξίας από 1 εκατ. έως 10 εκατ. δολάρια, οι οποίοι παρατήρησαν άνοδο 7%. Οσο για εκείνους που διακινούν έργα τέχνης άνω των 10 εκατ. δολαρίων, κατέγραψαν άνοδο 2%.

Ενα στοιχείο που επιβεβαιώνει τα παραπάνω είναι πως στα γύρω ξενοδοχεία στο κέντρο της Βασιλείας, εκτός από γκαλερίστες, επιφανείς συλλέκτες και εμπόρους έργων τέχνης, κατέφτασαν και hedge fund managers, εκπρόσωποι μεγάλων εταιρικών συλλογών, διαχειριστές ιδιωτικών χαρτοφυλακίων έργων τέχνης αλλά και managers κορυφαίων τραπεζικών συλλογών. Στόχος τους ήταν, αφενός, να παρατηρήσουν το πώς κυμαίνονται ζήτηση και προσφορά στα booth της ArtBasel και, αφετέρου, να προβούν σε νέα αποκτήματα.

Οι καλά μυημένοι παίκτες γνωρίζουν, μάλιστα, πως, όταν μια τράπεζα αγοράζει έργο ή υποστηρίζει τη δουλειά ενός εικαστικού, τότε η πορεία του αυτόματα ξεκινά να υπόσχεται νέα άνοδο.

   

 

Στο φετινό ραντεβού της Βασιλείας παρούσες ήταν οι Citigroup, Morgan Stanley, Bank of America Corp., Vontobel Holding AG και φυσικά η UBS, σταθερός υποστηρικτής και μεγάλος χορηγός της διοργάνωσης τα τελευταία χρόνια.

Συχνά, συμβαίνει απλώς στελέχη των τραπεζών αυτών να συνοδεύουν τους πελάτες τους, εφόσον πολλοί επενδυτές και συλλέκτες είναι ενεργοί σε ειδικά τμήματα διαχείρισης πλούτου και περιουσιακών στοιχείων, όπως, για παράδειγμα, μια υπηρεσία της BofA που προσφέρει χρηματοδότηση στους πελάτες της για δανεισμούς έργων τέχνης. Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, η συγκεκριμένη υπηρεσία δίνει πάνω από 5 δισεκατομμύρια σε έργα τέχνης για δανεισμό.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του δείπνου της Morgan Stanley, κατά τη διάρκεια του οποίου ο τραπεζικός κολοσσός τίμησε τον εικαστικό Omer Fast, που συμμετείχε με έργο του στην ArtBasel.

Αλλες πάλι φορές, παρευρίσκονται εκεί για συμπιεσμένη δικτύωση, τρόπον τινά. Είναι γνωστό πως τα δείπνα της ArtBasel αλλά και το VIP opening που γίνεται κάθε χρόνο με επιλεγμένους καλεσμένους από όλο τον κόσμο προσφέρει γνωριμίες στον κλάδο που κάποιος θα χρειαζόταν πολλά ταξίδια για να τις αποκτήσει.

Στα πιο σημαντικά γεγονότα που έλαβαν χώρα για λίγους ήταν το πριβέ σαλόνι της UBS, όπου οι πελάτες της είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν είκοσι έργα τέχνης από την ιδιωτική συλλογή της τράπεζας. Ανάμεσα στα έργα του χαρτοφυλακίου της, η UBS αποκάλυψε στους επενδυτές και ένα νέο απόκτημα: το έργο της Shahzia Sikander.

ΑΥΞΗΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

  • 56,6

    δισεκατομμύρια δολάρια ήταν το ποσό που επενδύθηκε σε αγορά έργων τέχνης παγκοσμίως για το 2016

  • 82% 

    ήταν το ποσοστό πώλησης by value που κατέγραψαν τα μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα στο διεθνές χρηματιστήριο τέχνης: οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Κίνα

  • 2%

    άνοδο σημείωσαν οι πωλήσεις για έργα τέχνης αξίας άνω των 10 εκατ. δολαρίων!

 

Αθόρυβοι traders στο χρηματιστήριο τέχνης

Η οικονομική αστάθεια και το αρνητικό κλίμα στα διεθνή χρηματιστήρια τα τελευταία δέκα χρόνια ενίσχυσαν την επενδυτική στροφή στην αγορά τέχνης και την εμπιστοσύνη ακόμα και από τους «εκτός γηπέδου» traders. Και αυτό διότι η αγορά τέχνης, ναι μεν συνδέεται με την πορεία των υπολοίπων (μετοχές, ομόλογα, ακίνητα), αλλά, εξακολουθώντας επενδυτικά να προσφέρει πολύ υψηλές επιδόσεις, χαράσσει τη δική της δυναμική πορεία. Ετσι, σε μια περίοδο οικονομικής παραλυσίας, τα έργα τέχνης διατήρησαν και αύξησαν την αξία τους, γεγονός στο οποίο συνέβαλε και η λειτουργία εταιρικών συλλογών και art funds από κολοσσιαίους τραπεζικούς ομίλους. Οι portfolio managers είδαν πως η επένδυση σε έργα τέχνης διατρέχει πολύ λιγότερο κίνδυνο σε σχέση με αυτήν σε μετοχές, προσφέροντας επιπλέον απόλυτες αποδόσεις. Ακόμα, hedge funds, private equities και real estate managers παθιάζονται ολοένα και περισσότερο με το να προωθούν έργα τέχνης παρακολουθώντας από κοντά τα χαρτοφυλάκια των τραπεζών.

Η UBS έχει χτίσει μια τεράστια συλλογή έργων που αριθμεί πάνω από 30.000 αντικείμενα τέχνης, εστιάζοντας κυρίως στη στήριξη Ελβετών εικαστικών. Ανάμεσα, ωστόσο, στις υπογραφές της συλλογής αξίζει να σημειωθεί και αυτή του Γιάννη Κουνέλλη.

Οταν η Citigroup έχτιζε artfund

Πριν από περίπου εννέα χρόνια, ο Serge Tiroche, ένας από τους πιο ισχυρούς art dealers στο Λονδίνο και πρώην τραπεζίτης του Ομίλου Citigroup, είχε σχεδιάσει μαζί με τον αδελφό του την ίδρυση ενός fund (ArtPlus), το οποίο θα ειδικευόταν στον Ιμπρεσιονισμό, τη Μοντέρνα και τη Σύγχρονη Τέχνη.

Σκόπευε, μάλιστα, να συγκεντρώσει από 100 εκατ. έως 200 εκατ. δολάρια υπό μορφή μεριδίων και επενδύσεων σε «blue-chip» έργα, ενώ θα δραστηριοποιούνταν σε βραχυπρόθεσμες αγοραπωλησίες έργων τέχνης.

 

Ο πρωταγωνιστής ελληνική συμμετοχή

Συλλέκτης που βρέθηκε στο ραντεβού της Βασιλείας και που επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του μίλησε στην «Ε» για την παρουσία της γκαλερί Καλφαγιάν και τη δυνατή εκπροσώπηση των έργων του Βλάση Κανιάρη.

Τόνισε πως ο Κανιάρης είναι ένα όνομα που έχει και θα συνεχίσει να έχει πολύ δυνατή παρουσία στην αγορά του εξωτερικού, τόσο στην πρωτογενή όσο και στη δευτερογενή.

Στη διοργάνωση της ArtBasel τέσσερα έργα του από διαφορετικές ενότητες εκπροσωπήθηκαν από τους Ρουπέν και Αρσέν Καλφαγιάν, χρονολογημένα το 1961, το 1990, το 1988 και το 2003.

Οπως έχουμε αναφέρει και σε προηγούμενες αναλύσεις, η αγορά έργων του Κανιάρη σημειώνει ανοδική ζήτηση σε Αθήνα, Κύπρο, Λονδίνο, Παρίσι. Δεν αποκλείεται να καταγραφεί μικρή αύξηση στις τιμές, ιδίως για τους «Τοίχους», τις «Εφημερίδες» και τις τεχνικές κολάζ.