Κανένα... καταστροφικό σημάδι δεν φάνηκε για τη θέση της ελληνικής αγοράς στον διεθνή χάρτη, έπειτα από το μίνι Greek Sale που πραγματοποίησε ο οίκος Sotheby’s στο Λονδίνο. 

Οι τιμές πώλησης για τις blue chip υπογραφές που συμπεριέλαβε κάτω από αυστηρή επιλογή ο οίκος δεν εκτοξεύθηκαν, αλλά τουλάχιστον διατήρησαν τα ήπια επίπεδα των εκτιμήσεων.
Και τα τρία έργα που βγήκαν προς πώληση, βρίσκονταν στις πρώτες θέσεις του καταλόγου της δημοπρασίας, γεγονός που τόνωσε ιδιαίτερα την προβολή της ελληνικής τέχνης στους bidders - καθώς είθισται στα πρώτα 40-50 lots το ενδιαφέρον παρακολούθησης να είναι πιο έντονο απ’ ό,τι στα τελευταία σε καταλογογραφική κατάταξη έργα.

Ο πίνακας του Κωνσταντίνου Βολανάκη, προερχόμενος από την Ελλάδα, με τίτλο «The Red Parasol» (λάδι σε καμβά, 58x44,5 εκ.), αγοράστηκε έναντι 25.000 στερλινών (32.928 ευρώ). Η εκτίμηση του είχε υπολογιστεί μεταξύ 25.000 και 35.000 στερλινών. Πρόκειται για μια συμφέρουσα προς τον αγοραστή επιλογή, δίνοντας, όμως, και μια ανάσα ρευστότητας στον πωλητή, χωρίς βέβαια να αποκλείεται και το ενδεχόμενο ανόδου στο μέλλον. Θυμίζουμε ότι στην προέλευση του έργου αναφέρεται ότι είχε αποκτηθεί από τον προπάππου του σημερινού πωλητή, ενώ για τη γνησιότητά του ο οίκος πληροφορεί πως ο πίνακας θα συμπεριληφθεί στη μονογραφία που αναμένεται να κυκλοφορήσει και που επιμελείται ο Μανόλης Βλάχος.

Παρομοίως, στο low estimate αγοράστηκε ο πίνακας του Θεόδωρου Ράλλη «Reading Rabbi» (λάδι σε πάνελ, 24x35 εκ.), που πούλησε Γάλλος ιδιώτης, δηλαδή έναντι 10.000 στερλινών (13.171 ευρώ). Η αρχική του εκτίμηση κυμαινόταν από 10.000 έως 15.0000 στερλίνες.

Λίγο χαμηλότερα από την αρχική τιμή εκτίμησης πουλήθηκε το πορτρέτο του Γεωργίου Μπουζιάνη «Portrait of a lady» (λάδι σε τελάρο, 55,6x44 εκ.), προερχόμενο από γερμανική συλλογή όπου απεικονίζεται η γυναίκα του καλλιτέχνη. Οι αρχικές τιμές κυμαίνονταν από 8.000 έως 12.000 στερλίνες και το έργο κλείδωσε στις 7.500 στερλίνες (9.878 ευρώ).

Στο πλαίσιο της τακτικής του να «ρίχνει» πίνακες ή γλυπτά Ελλήνων καλλιτεχνών ανάμεσα σε καταξιωμένα ονόματα Ευρωπαίων, φαίνεται να εδραιώνεται, με τους επικεφαλής του οίκου να μη βλέπουν σύντομη επιστροφή σε ανεξάρτητη ενότητα.

«Το ίδιο έχει συμβεί και με το Turkish Sale», επεσήμανε σε συνάντησή του με την «Ε» ο Κωνσταντίνος Φράγκος, επικεφαλής της Ελληνικής Τέχνης και των Corporate Art Services, Μουσείων και Οργανισμών στον οίκο Sotheby’s. «Τα τουρκικά έργα πλέον συμπεριλαμβάνονται στα Orientalists Sales, ακολουθώντας την ίδια ακριβώς τακτική που εφαρμόσαμε και εμείς όσον αφορά τα Greek Sales», εξήγησε.

Κύριε Φράγκο, κάνοντας έναν απολογισμό από την αρχή των Greek Sales μέχρι σήμερα, ποια είναι η πρώτη σκέψη που σας έρχεται στο μυαλό, για να χαρακτηρίσετε τη συγκεκριμένη αγορά;
Οι Ελληνες συλλέκτες συναλλάσσονται σε ένα ευρύ φάσμα κατηγοριών στον οίκο Sotheby’s και ήταν συναρπαστικό να παρατηρεί κανείς την ποικιλία και διαφορετικότητα στο γούστο τους. Η ελληνική αγορά, όπως και κάθε άλλη αγορά, αλλάζει συνεχώς. Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο προσαρμοζόμαστε συνεχώς, στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουμε το νέο κάθε φορά υλικό, προκειμένου να «μιλήσει» καλύτερα στους συλλέκτες, ανά πάσα ώρα και στιγμή.

Τα τελευταία χρόνια υπήρξε πολύ μεγάλη πτώση στην αξία των έργων του Κωνσταντίνου Βολανάκη. Από τη μια, αυτό δημιούργησε ευκαιρίες στους αγοραστές, αλλά, από την άλλη, οι πωλητές ανησύχησαν. Ποια είναι η δική σας γνώμη;
Ο καθένας, όταν πουλά ή αγοράζει έργα, το κάνει για τους δικούς του λόγους. Ο αριθμός των έργων του Βολανάκη που διατίθενται σήμερα την αγορά έχει μειωθεί, αλλά ο οίκος Sotheby’s συνεχίζει να προσφέρει στους συλλέκτες μια μικρή και προσεκτικά επιλεγμένη γκάμα, εστιάζοντας σε δελεαστικές εκτιμήσεις και κομμάτια που είναι πολυπόθητα.

Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος γκαλεριστών, εμπόρων αλλά και καλλιτεχνών έχει απογοητευθεί από την καθίζηση στις πωλήσεις έργων τέχνης στην Ελλάδα και κάνουν βήματα προς τη διεθνή αγορά. Υπάρχει χώρος; Είναι η κατάλληλη στιγμή για να υπάρξει μια ευκαιρία για την ελληνική αγορά τέχνης σε διεθνές επίπεδο και για μεγαλύτερα, συνεπώς, μεγέθη;
Εμείς, θα συνεχίσουμε να πουλάμε ελληνικά έργα τέχνης και να τα συμπεριλαμβάνουμε σε διαφορετικές δημοπρασίες, στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη και στο Παρίσι. Επιπλέον, υπάρχει ζήτηση για συγκεκριμένους Ελληνες καλλιτέχνες κι εμείς έχουμε προσαρμόσει τη στρατηγική μας σε αυτή την τάση.

Υπάρχει αύξηση της πελατείας/bidders όσον αφορά την όρεξη για ελληνικά έργα από τότε που μπήκατε στα European Sales; Τι είδους τέχνη αναζητούν κυρίως και ποιους καλλιτέχνες προτιμούν;
Οι συλλέκτες μας έχουν ανταποκριθεί με ενθουσιασμό σε αυτήν την προσέγγιση (σ.σ.: δημοπρασία ελληνικών έργων στην Ενότητα της Ευρωπαϊκής Τέχνης). Εχουμε δραστηριότητα από αγοραστές έξω από την Ελλάδα, την Ευρώπη και την Αμερική.

Τα ελληνικά έργα που αναζητάτε γα τις δημοπρασίες σας είναι από συλλογές στο Λονδίνο ή επισκέπτεστε και την Αθήνα;
Ψάχνουμε έργα παγκοσμίως και για τις δημοπρασίες που λαμβάνουν χώρα στα παραρτήματά μας σε Λονδίνο, Νέα Υόρκη και Παρίσι.

Ποια είναι τα κριτήρια-κλειδιά για να δεχτείτε ή και να απορρίψετε ένα ελληνικό έργο στα διεθνή sales;
Αναμφίβολα, η ποιότητα και η σπανιότητα. Από εκεί και πέρα, αν δεν συμφωνούμε με τον πελάτη στις τιμές που κρίνουμε πιο ιδανικές για την κάθε περίπτωση, τότε θα απορρίψουμε το έργο.

Τι συνδυασμό θα προτείνατε για έναν διεθνή αγοραστή, ο οποίος θα ενδιαφερόταν να ταιριάξει για πρώτη φορά έναν ελληνικό πίνακα σε μια συλλογή με έργα ευρωπαϊκής τέχνης του 19ου αιώνα;
Είναι διδακτικό να δει κανείς πως έργα Ελλήνων καλλιτεχνών ταιριάζουν αισθητικά με τους Ευρωπαίους σύγχρονους. Πολλοί Ελληνες καλλιτέχνες σπούδασαν σε χώρες της Ευρώπης. Οπως, για παράδειγμα, ο Βολανάκης, ο οποίος σπούδασε στην Γερμανία. Επομένως, θα έλεγα ότι υπάρχει ένας συναρπαστικός διάλογος μεταξύ των καλλιτεχνών που δούλευαν στο ίδιο μέρος το ίδιο χρονικό διάστημα.